Bảo Hiểm Kinh Doanh Có Trả Thiệt Hại Động Đất Không?

Bảo hiểm kinh doanh có lo thiệt hại động đất ở California không?

Gần như mọi trường hợp là không. Động đất là điều khoản loại trừ tiêu chuẩn trên hợp đồng chủ doanh nghiệp (business owners policy) và trên các mẫu tài sản thương mại nằm sau một gói bảo hiểm. Câu chữ về dịch chuyển đất (earth movement) cũng loại luôn sạt lở và sụt lún. Nếu một trận động đất làm nứt mặt tiền, đổ kệ hàng, hay xê dịch thiết bị khỏi bệ, hợp đồng thường ngày không phải thứ đứng ra chi trả.

Bảo hiểm cho nó là một khoản mua riêng. Có thể thêm vào hợp đồng bạn đang có bằng một phần bổ sung (endorsement), hoặc viết thành một hợp đồng độc lập gọi là difference in conditions, thường viết tắt là DIC, nằm song song với bảo hiểm thường và gánh những rủi ro bị loại trừ. Đi đường nào là tùy hãng, tùy tòa nhà, và tùy loại ngành nghề.

Có một điểm làm nhiều chủ tiệm nhầm. California Earthquake Authority, gọi tắt là CEA, là cái tên đa số người biết, và cơ quan này chỉ cấp hợp đồng cho nhà ở. Không có CEA cho tiệm nail hay quán phở. Bảo hiểm động đất thương mại đến từ các hãng tư nhân và thị trường surplus lines, đó là lý do báo giá chênh nhau khá nhiều giữa các công ty.

Tôi thuê tiệm. Không sở hữu tòa nhà thì bảo hiểm được gì?

Bạn bảo hiểm được khá nhiều, và đa số người thuê không biết điều đó. Tòa nhà và kết cấu thuộc về chủ đất và là phần họ phải lo. Phần thuộc về bạn là tài sản kinh doanh cá nhân (business personal property), tức thiết bị, hàng tồn, bàn ghế, và máy móc, cộng với phần cải tạo bạn đã trả tiền (tenant improvements and betterments), tức toàn bộ phần xây vào: ghế làm chân, hệ thống hút khói và dàn bếp, đường ống bạn kéo, sàn, tủ kệ, bảng hiệu.

Với một tiệm nail hay một nhà hàng, phần xây vào đó thường là con số lớn nhất trong cả cơ ngơi, dễ dàng lên tới vài trăm ngàn đô, và là phần khó tự bỏ tiền làm lại nhất. Một trận động đất khiến mặt bằng không dùng được có thể làm hư phần cải tạo bạn còn đang trả nợ, trong khi chủ đất sửa cái vỏ mà bạn không sở hữu.

Bạn cũng bảo hiểm được thu nhập. Bảo hiểm thu nhập kinh doanh (business income), đôi khi ghi là business interruption, trả phần lợi nhuận ròng lẽ ra bạn kiếm được và các chi phí vẫn phải chạy trong lúc mặt bằng được sửa. Tiền thuê, lương cho thợ bạn muốn giữ, và tiền trả nợ không dừng lại chỉ vì cửa đóng. Đa số hợp đồng động đất thương mại có thể kèm phần này, và với người thuê tiệm nó thường là phần giá trị nhất.

Mức khấu trừ động đất tính ra sao, và tốn bao nhiêu?

Đây là phần làm người ta bất ngờ. Mức khấu trừ (deductible) động đất là phần trăm trên giá trị được bảo hiểm, không phải một số tiền cố định, và thường rơi vào khoảng năm tới hai mươi lăm phần trăm tùy hãng, tùy tòa nhà, và tùy vị trí. Trên ba trăm ngàn đô thiết bị và phần cải tạo, mức mười phần trăm nghĩa là ba mươi ngàn đầu tiên là của bạn.

Phần trăm đó thường áp theo từng địa điểm và đôi khi áp riêng cho từng hạng mục, nên tòa nhà, đồ đạc, và thu nhập kinh doanh có thể mỗi thứ mang một mức riêng. Hãy đọc kỹ cách ghi trên trang tóm tắt hợp đồng (declarations page), vì hai hợp đồng cùng một con số phần trăm vẫn có thể bồi thường rất khác nhau.

Phí bảo hiểm tùy vào năm xây tòa nhà, xây bằng gì, đã được gia cố lại chưa, và địa chỉ nằm gần đứt gãy đến đâu. Nhà gạch không cốt thép và nhà kiểu soft story, loại có chỗ đậu xe hoặc mặt kính bên dưới các tầng, giá cao nhất. Nhà khung gỗ và nhà tilt up mới hơn thường giá dễ chịu hơn. Việc nên làm là xin vài báo giá ở các mức khấu trừ khác nhau để thấy sự đánh đổi bằng con số thật thay vì đoán.

Tiệm nhỏ có đáng mua không, và có lựa chọn ở giữa không?

Chưa tới một trong sáu bất động sản thương mại ở California có bảo hiểm động đất, nên chủ tiệm bỏ qua nó không hề đơn độc. Câu hỏi đáng đặt ra không phải là năm nay có động đất lớn hay không. Nó đơn giản hơn: nếu mặt bằng không dùng được trong bốn tháng, tiệm có khởi động lại được bằng tiền tiết kiệm không, và hợp đồng thuê có còn buộc bạn trả tiền thuê trong lúc đóng cửa không?

Nếu hợp đồng đầy đủ quá sức chi trả, hãy hỏi các phần nhỏ hơn. Earthquake sprinkler leakage, thường viết tắt là EQSL, lo hư hại do nước khi rung lắc làm bung hoặc vỡ hệ thống phun chữa cháy, một loại tổn thất phổ biến và rẻ hơn nhiều so với bảo hiểm cả tòa nhà. Một số hãng cũng chịu viết phần thu nhập kinh doanh và chi phí phát sinh (extra expense) cho động đất ở mức giới hạn thấp hơn, ngay cả khi bảo hiểm tài sản đầy đủ không hấp dẫn.

Hai phần nữa quan trọng sau động đất hơn bất kỳ lúc nào khác. Ordinance or law trả phần chi phí tăng thêm để xây lại theo quy chuẩn hiện hành, mà ở California có thể là các yêu cầu gia cố chống động đất chưa hề bắt buộc lúc mặt bằng được xây. Extra expense trả để bạn hoạt động tạm ở nơi khác, với nhà hàng có thể là một bếp tạm, với tiệm nail có thể là một địa điểm thứ hai tiếp nhận lượng khách quen của bạn.

Nhận xem lại bảo hiểm kinh doanh miễn phí, bằng tiếng Anh hoặc tiếng Việt

Trước lần gia hạn hợp đồng thuê kế tiếp, nên xác nhận ba điều: hợp đồng thuê nói gì về động đất, vì một số chủ đất ở Orange County nay tính phí bảo hiểm động đất vào chi phí vận hành hoặc buộc người thuê tự bảo hiểm phần cải tạo, phần cải tạo và thiết bị của bạn hôm nay làm lại tốn bao nhiêu, và thu nhập của bạn có phần nào được bảo vệ nếu mặt bằng đóng cửa hay không.

Là một hãng môi giới độc lập (independent) ở Fountain Valley, chúng tôi làm việc với nhiều hãng, nên có thể đặt báo giá động đất đầy đủ cạnh các lựa chọn nhỏ hơn và giải thích mức khấu trừ phần trăm rơi vào đâu trên con số của bạn. Không ép phía nào. Có chủ tiệm mua, có chủ tiệm thấy tiền đó nên dùng việc khác, và cả hai đều hợp lý khi đã thấy rõ con số.

Chúng tôi giúp nhà hàng, tiệm nail, cửa tiệm, và các doanh nghiệp nhỏ khác khắp Westminster, Garden Grove, Fountain Valley, Santa Ana, Anaheim, Huntington Beach, và toàn Orange County. Liên lạc với chúng tôi để nhận một lần xem lại bảo hiểm kinh doanh miễn phí, bằng tiếng Anh hoặc tiếng Việt.

Câu hỏi thường gặp

Hợp đồng chủ doanh nghiệp có lo thiệt hại động đất ở California không?

Thường là không. Động đất và dịch chuyển đất là các điều khoản loại trừ tiêu chuẩn trên hợp đồng business owners policy và trên các mẫu tài sản thương mại. Phải thêm bằng phần bổ sung (endorsement) hoặc mua một hợp đồng difference in conditions riêng từ hãng tư nhân hoặc surplus lines.

California Earthquake Authority có bảo hiểm cho tiệm của tôi không?

Không. CEA chỉ cấp hợp đồng động đất cho nhà ở. Nhà hàng, tiệm nail, cửa tiệm, hay hoạt động thương mại khác mua bảo hiểm động đất qua các hãng tư nhân và thị trường surplus lines, đó là lý do báo giá chênh nhau nhiều giữa các công ty.

Tôi thuê mặt bằng. Bảo hiểm động đất có còn đáng cân nhắc không?

Có thể. Người thuê có thể bảo hiểm thiết bị và hàng tồn, phần cải tạo và xây vào mà mình đã trả tiền, và thu nhập kinh doanh bị mất trong lúc sửa chữa. Chủ đất lo phần kết cấu, nhưng phần xây vào và doanh thu bị mất thường là rủi ro của người thuê.

Vì sao mức khấu trừ động đất tính theo phần trăm?

Hợp đồng động đất dùng phần trăm trên giá trị được bảo hiểm, thường năm tới hai mươi lăm phần trăm, vì bảo hiểm này được định giá cho một sự kiện diện rộng chứ không phải một tổn thất nhỏ lẻ. Trên ba trăm ngàn đô tài sản được bảo hiểm, mức mười phần trăm nghĩa là ba mươi ngàn ra từ túi bạn trước.

Có lựa chọn nào rẻ hơn hợp đồng động đất đầy đủ không?

Thường là có. Earthquake sprinkler leakage lo hư hại do nước khi rung lắc làm bung hoặc vỡ hệ thống phun chữa cháy, và một số hãng chịu viết thu nhập kinh doanh cùng chi phí phát sinh cho động đất ở mức giới hạn vừa phải. Hãy xin các báo giá đó song song với hợp đồng đầy đủ rồi so sánh.

Bạn có giải thích bảo hiểm động đất thương mại bằng tiếng Việt không?

Có. Chúng tôi báo giá cùng với hợp đồng kinh doanh hiện tại của bạn, đọc phần nói về động đất trong hợp đồng thuê, và đi qua mức khấu trừ cùng các giới hạn bằng tiếng Anh hoặc tiếng Việt để bạn quyết định với con số thật.